26 stycznia 2015 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w Lipiu odbyło się spotkanie dotyczące projektu Wykonanie zabiegów ochrony przyrody na terenie Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000 Szachownica, w którym udział wzięli przedstawiciele Urzędu Gminy, Starostwa Powiatowego w Kłobucku, Nadleśnictwa Kłobuck, a także członkowie Rady Gminy oraz sołtysi.
Adam Skwara, koordynator działań z ramienia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach, szczegółowo omówił cele, założenia oraz działania przewidziane w projekcie, podkreślając że nie ma on na celu udostępnienia obiektu do ruchu turystycznego. Profesor Andrzej Nierobisz z Głównego Instytutu Górnictwa, który jest autorem założeń technicznych projektu, odpowiadał na pytania dotyczące zaplanowanych prac.
W części przeznaczonej na dyskusję, uczestnicy spotkania skoncentrowali się przede wszystkim na omówieniu zagrożeń dla nietoperzy jakie może nieść ze sobą przebywanie w Szachownicy. Omówiono także techniczne i formalno-prawne przyczyny jej zamknięcia dla ruchu turystycznego oraz możliwe do realizacji działania edukacyjne, których celem ma być poszerzenie wiedzy na temat walorów przyrodniczych tego miejsca oraz podniesienie świadomości lokalnej społeczności na temat zagrożenia, jakie niesie wejście do obiektu. Przedstawiciele Dyrekcji podkreślali, że w realizowanym projekcie chodzi o zabezpieczenie jaskini jako siedliska nietoperzy, a nie atrakcji turystycznej. Po zakończeniu prac w Szachownicy, będącej jednocześnie rezerwatem przyrody oraz obszarem Natura 2000, nadal będzie obowiązywał dotychczasowy zakaz wstępu.
Jaskinia Szachownica położona jest na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej, w gminie Lipie, na terenie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego. Podziemia znajdują się w szczytowej partii wzgórza zwanego Krzemienną Górą (około 227 m n.p.m.). Szachownicę tworzy kompleks kilku jaskiń, których powstanie związane było z intensywnym odprowadzaniem wód roztopowych na przedpolu lodowca. Zostały one odsłonięte w trakcie eksploatacji wapienia (rozpoczętej 1962 r.), która spowodowała zniszczenie znacznej części korytarzy i rozczłonkowanie pierwotnie jednolitego systemu. Obecnie znajduje się tu pięć oddzielnych jaskiń, które dla łatwiejszego rozróżnienia oznaczono kolejnymi numerami od I do V. Najdłuższa z nich – Szachownica I liczy około 600 m długości i jest jedną z najdłuższych na Wyżynie Krakowsko ? Wieluńskiej. Sztuczne otwory o znacznych rozmiarach zmieniły pierwotny klimat, wywołując bardzo silne przewiewy pomiędzy obiektami i doprowadzając do wymarzania tej części jaskini. Efektem tego jest osypywanie się materiału skalnego ze ścian oraz stropu, a także rozwieranie szczelin ciosowych w stropach sal.
Więcej informacji na temat projektu Wykonanie zabiegów ochrony przyrody na terenie Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000 Szachownica.
Źródło: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska www.gdos.gov.pl
