Proces kompostowania ma cztery etapy. Wynika to z faktu, że w przyrodzie istnieją różne substancje chemiczne, które rozkładają się niejednocześnie. Najszybciej degradacji ulegają: białka, cukry, tłuszcze i węglowodory, a najwolniej: garbniki, związki aromatyczne i lignina.
Cztery etapy kompostowania
Domowa kompostownia jest miejscem, w którym w optymalnych warunkach przetwarzanie bioodpadów na organiczny kompost odbywa się w czterech etapach. Michał Paca, właściciel firmy Ziemia Polska kompostownia, ekolog i ekspert branży gospodarki odpadami, tłumaczy, jak przebiegają kolejne etapy pozyskiwania nawozu organicznego. Każdy z nich różni się aktywnością organizmów glebowych.
– Pierwszy etap trwa kilka dni. Jest to faza niskotemperaturowa lub faza wzrostu temperatury. Następują tu procesy hydrolizy (reakcje związków organicznych z wodą) i utleniania materii organicznej.
– Drugi etap trwa do kilku tygodni. Jest to etap wysokotemperaturowy. W tym czasie dochodzi do rozkładu substancji organicznych, które łatwo ulegają biodegradacji (np. białka, cukry, tłuszcze, węglowodory).
– Trzeci etap trwa do 35 dni. Jest to faza spadku temperatury i rozkładu substancji organicznych, które trudno ulegają degradacji (np. garbników, związków aromatycznych). Na tym etapie kompost zmniejsza swoją objętość i zyskuje bardziej sypką strukturę.
– Czwarty etap trwa do kilku miesięcy. Wówczas z biomateriału tworzy się stabilny humus, który ma barwę od ciemnobrązowej do czarnej i zapach leśnej ściółki.
Udział mikroorganizmów glebowych w procesie kompostowania
W procesie otrzymywania organicznego nawozu – kompostu – uczestniczą organizmy glebowe, takie jak: bakterie i grzyby.
– Bakterie w glebie występują kolonijnie. W 1 gramie suchej zimie może być od 1 do 3 miliardów bakterii. W biomasie bakterie rozkładają substancje szybko biodegradowalne (np. białka). Pojawienie się promieniowców świadczy, że kompost jest dojrzały i gotowy do użycia.
– Grzyby uczestniczą w przemianach składników glebowych. Ich obecność w materiale organicznym zapewniają rozkład celulozy. Grzyby dobrze radzą sobie w suchym środowisku.
Warunkiem dla prawidłowego przebiegu procesu kompostowania jest obecność tlenu. Jest on niezbędny do właściwego funkcjonowania mikroorganizmów glebowych i eliminacji procesu gnicia. Tlen dostarczany jest do warstw kompostu podczas przerabiania pryzmy – przerzucania warstw zewnętrznych do wewnątrz. Ważnym czynnikiem kompostowania jest również odpowiednia wilgoć. Najszybszy rozkład biomasy zapewnia zachowanie wilgoci na poziomie 50-60% – kompost powinien być wyraźnie wilgotny po wzięciu go do ręki.
